|
Avrasya'da işbirliği eylem planı |
|
|
|
Başkan Putin’in Türkiye ziyareti esnasında hiç şüphesiz ki, son dönemlerde iki ülke arasında imzalanan en önemli doküman olan Avrasya’da İşbirliği Eylem Planı’nın da masaya yatırılması ve bu eylem planına canlılık kazandırılması beklenmektedir.
Avrasya’da İşbirliği Eylem Planı (İkili İşbirliğinden Çok Boyutlu Ortaklığa) isimli belge, 16 Kasım 2001’de Türk Dışişleri Bakanı İsmail Cem ile Rusya Federasyonu Dışişleri Bakanı İgor İvanov tarafından New York'ta imzalanmıştır. Bu plan Avrasya coğrafyasında "çok boyutlu işbirliğini" öngörmektedir. Türkiye ile Rusya bu eylem planı çerçevesinde bundan böyle sadece ikili işbirliğini sürdürmekle kalmayacak, buna ilaveten bir de Avrasya coğrafyasında beraber çalışacaklardır. Böylece, imzalanan belgede de ifade edildiği gibi, iki ülke mevcut ilişkilerini "güçlendirilmiş yapıcı ortaklık düzeyi"ne taşımışlardır. Bu belge ile aslında her iki ülke de karşılıklı olarak kendileri için hassas gördükleri sahalarda işbirliklerini ön plana çıkarmaya çalışmaktadırlar. Zaten bu hususu eylem planında da görmek mümkündür. Zira, planda devletler karşılıklı olarak birbirlerinin “bağımsızlığını”, egemenliğini” ve “toprak bütünlüğüne saygı” ilkelerinin vazgeçilmez olduğunu teyit etmişlerdir. Bu eylem planı ile var olan ekonomik işbirliğinin Avrasya coğrafyasına taşınmasının yanı sıra ikili ilişkilere yeni bir boyut daha kazandırılmış ve ilişkilerde her zaman bir pürüz niteliği taşıyan “uluslararası terörizm” konusu işbirliğine açık hale getirilmiştir. Bu husus oldukça önemlidir. Zira, hem uluslar arası terörizmle mücadelede ve hem de Çeçenistan/PKK denklemi her zaman iki ülke arasında sorun yaratan faktörler olmuştur.
İki ülke arasında tarihsel gerekçelere dayanan ve doğal bir rekabet alanı olan Avrasya Bölgesi ilk defa rekabet yerine “işbirliği” yapılabilecek bir coğrafi alan nitelemesine sokulmuş olmasına rağmen Avrasya’da İşbirliği Eylem Planı ile ilgili olarak imzalanmasından bu güne ciddi bir ilerlemenin sağlanamadığı düşünülmemektedir. Özellikle eylem planında yer alan hususlarda dışişleri bürokratları çerçevesinde gerçekleşen ve şekilsel çalışma gurupları niteliğindeki birkaç toplantının ötesine geçilememiştir. Örneğin; belgede bahsi geçen; “Avrasya bölgesindeki gelişmelerin daha iyi değerlendirilmesinin sağlanması amacıyla her iki ülkenin akademisyenleri ve dış politika düşünce kuruluşları arasındaki işbirliği, bu arada akademisyenlerin Ortak Çalışma Grubu toplantılarına katılmaları teşvik edilecektir” ibarelerinin bugüne kadar altı doldurulamamıştır.
|
Makaleler